نقد و تحلیلی بر Invincible
منم ، منم ، باز کن .... زود باش دیگه ...
مامانم در را باز می کند . تمام پله ها را با دو پرش طی می کنم و می آیم بالا . در را با شدت باز می کنم و می پرم تو . مامانم وحشت می کند، تقریبا جیغ می کشد .
مامانم : چی شده؟ چیزیت شده؟
فریاد می کشم : گرفتم. بالاخره گرفتم. سی دی Invincible رو گرفتم .
مامانم : وا ... دیوونه
بابام : پسره لند هور
داداشم : این باز قرص شو نخورده
پرواز می کنم توی اتاقم. CD را اجرا می کنم:
You can't believe it, you can't conceive it
And you can't touch me, 'cause I'm untouchable
And I know you hate it, and you can't take it
You'll never break me, 'cause I'm unbreakable
در حالی که هر سه تایشان ردیف ایستاده اند و با چشمهای گرد نگاهم می کنند ، اشک در چشمانم جمع شده و روی پاهایم بند نیستم . فریاد می زنم : I'm … UN … breakable
یک ماهی هست که Lyric ها را گرفته ام . هر روز می خوانم به امید روزی که آلبوم منتشر بشود و صدای مایک را بشنوم که این کلمات را می خواند. همه را حفظ هستم :
You can't touch me
You can't break me
You can't stand with me
'Cause I'm unbreakable
AoWW!
فوری هر سه تایشان را بیرون می کنم. تا با فرشته زیبایم تنها باشم. تا بتوانم احساساتم را بروز بدهم. تا با هیجان اشک بریزم. الان 4 سال گذشته است. 4 سال باهاش زندگی کرده ام. گرد و خاکها خوابیده و حالا چیزی که باقیمانده موسیقی است.
طبق معمول نقد و تحلیل فقط با مغز. قلب بی قلب. چون می خواهم به عنوان یک تحلیل بدون جانبداری برای همه قابل استفاده و مراجعه باشد. نه فقط فنها.
INVINCIBLE
شش سال انتظار برای آلبوم جدید مایکل جکسون واقعا طرفداران و رسانه ها را بی تاب کرده بود، رسانه ها هر خبر کوچکی درباره آلبوم را به تیتر صفحه اول خود تبدیل می کردند. تیتر هایی مثل : "انسینک و بک استریت بویز را فراموش کنید، پادشاه باز گشته است"، از طرف مدیران و گردانندگان کمپانی های بزرگ موسیقی، گفته می شد که امیدوارند عرضه این آلبوم باعث شود صنعت موسیقی از رکودی که گرفتارش است نجات یابد. تاریخ عرضه آلبوم 29 اکتبر 2001 برای اکثر نقاط دنیا و 30 اکتبر برای آمریکا تعیین شد. در روز عرضه آلبوم، مردم از روز قبل در جلوی فروشگاه های موسیقی صف کشیده بودند. در عرض یک ماه تنها در آمریکا فروش آلبوم به 2.1 میلیون نسخه رسید(2X Platinum)، تا آن زمان هیچ آلبومی به این سرعت به فروش نرسیده بود. حتی Thriller یا Bad. در انگلستان فروش کمی کمتر بود ولی باز هم عالی بود، در فرانسه فروش آلبوم بی سابقه بود. در برزیل و خیلی کشورهای دیگر هم همینطور. دو ماه بعد. هیچ خبری از آلبوم Invincible مایکل جکسون نبود.Invincible به سادگی فراموش شد.
چرا؟
جواب ساده است: سونی. بعد از این آلبوم، قرارداد کمپانی سونی با مایکل جکسون خاتمه می یافت. یعنی کمپانی سونی پول ساز ترین هنرمند تمام تاریخ را از دست می داد. خب اگر همین هنرمند با همان میزان محبوبیت به کمپانیهای رقیب بپیوندد چه می شود؟ به علاوه مایکل در تعداد زیادی از آهنگهای Beatles و Elvis Presley با سونی شریک بود، خب حالا اگر محبوبیت مایکل از دست برود و او ورشکست شود، هم به علت بدهی ها، تمام این مجموعه ارزشمند به سونی می رسد، هم اینکه دیگر مایکل نمی تواند به کمپانی های رقیب بپیوندد.
اگر این را در نظر یگیریم که به علت دانلودهای غیر قانونی از اینترنت، سونی با مشکلات مالی زیادی دست به گریبان بود، مشخص می شود که آنها خواسته اند با یک تیر دو نشان بزنند. هم یکی از گرانبها ترین مجموعه های موسیقی را به دست بیاورند و هم مایکل جکسون را که دیگر حاضر نبود با آنها همکاری کند از میدان به در می کنند. تازه این را هم در نظر بگیرید که سونی همیشه از این که این آهنگ های بیتلز و الویس را با مایکل 50 – 50 شریک است ناراحت بوده است. مایکل در اوج محبوبیت اش در سال های 1989 تا 1982 بهترین وکلاء دنیا را استخدام کرد و به آنها میلیون ها دلار پول داد تا بتواند این مجموعه را با سونی شریک شود. حتی با این وجود هم سونی حاضر نبود این مجموعه را از دست بدهد. مایکل تهدید کرد که اگر آنها حقوق این آهنگ ها را با او شریک نشوند، با آنها قرار داد کار نخواهد کرد. حتی بعد از این هم این معامله چندین ملیلون دلاری بسیار پر دردسر و مشکل بود. گفته می شود تیمی که برای مایک کار می کردند چند ده نفر بوده اند و بعد از این که توانستند این مجموعه را برای مایکل به دست بیاورند، به جز حقوق شان مایکل به هر کدام یک "رولز رویس" هدیه داد! ولی در تمام این سالها سونی در صدد بود که هر طور شده این مجموعه را پس بگیرد. پس سونی در یک حرکت هوشمندانه، بعد از اینکه آلبوم آنقدر فروش کرد که خرج اش را در آورد و به سود دهی رسید ، تبیلغ برای آن را کنار گذاشتند و حتی از فروش آن جلوگیری کردند.
به هر حال فروش امروزی این آلبوم کمتر از 8 میلیون نسخه تخمین زده می شود. این رقم برای کسانی مثل بریتنی اسپیرز یا خوانند های مد روز دیگر یک رویاست ولی در مقیاس مایکل جکسونی یک شکست همه جانبه است. به هر حال به گواهی همه منتقدان هر چند که آلبوم مثل قبلی ها دارای سورپرایز نیست ولی حق اش فروشی چندیدن برابر این بود. در حقیقت به لطف سونی بسیاری از مردم اصلا این آهنگ ها را نشنیدند و از وجود آن خبر دار نشدند.
می دانید چرا منتقدان و مردم عادی از ابتدا در برابر HISTORY موضع گرفتند؟ و با پیش داوری به شنیدن آهنگ ها نشستند و نتوانستند زیبایی آن را درک کنند؟ به خاطر طرح روی جلد CD. مجسمه عظیم مایکل در زیر آسمان بی انتها. من عاشقش هستم. مایکل من همینه، شکست ناپذیر، اسطوره. ولی مردم این طرح را خود بزرگ بینی دانستند و آن را با بدبینی نگاه کردند. همین اتفاق در مورد Invincible هم افتاد. این جمله را زیاد شنیدیم: "شکست ناپذیر ؟ ... خب... زیاد متواضعانه نیست!"
طرح روی جلد، کلوز آپی از مایک است که چشم چپش کمی ادیت شده، به طوری که حالتی رمز آمیز پیدا کرده است.
بزرگترین نکته قدرت این آلبوم سطح بالای Production است . اگر شایعه ای که در مورد هزینه 30 میلیون دلاری ساخت این آلبوم شنیده ایم درست باشد، این آلبوم جزو پر هزینه ترین آلبوم های موسیقی ساخته شده در دنیا می باشد.
بزرگترین نقطه ضعف این آلبوم هم در درجه اول بی انرژی بودن و بی دقت بودن مایک است. متاسفانه از وسواس و دقتی که روی ثانیه به ثانیه Thriller و Bad و Dangerous صرف شده بود در این آلبوم خبری نیست. شاید علتش خستگی مایکل از این همه بی عدالتی و ظلمی که بر ضدش روا می دارند باشد نمی دانم. ولی این امر کاملا Ad-Lib ها مشخص است.
Ad-Lib ها همیشه نقطه قوت و برتری کار مایکل در Vocal Performance ها یش بر دیگران بوده است. به عنوان مثال Who is It? را بیاد بیاورید. Ad li های بی نظیر مایکل باعث می شود، حس تنهایی و غصه مردی که نمی داند به کجا برود و چه بگوید، را لمس کنیم. به راستی این آهنگ سمبلی است برای نشان دادن نقش Ad-Lib های خوب و فکر شده، در انتقال حس درونی آهنگ به شنونده. به یا بیاورید آنجا را که پشت Chorus آهنگ می گوید: Cant you really feel I’m Lonely . احساس می کنید دارید واقعاً به گریه و زاری های مردی که و در تنهایی و ناامیدی، زاری می کند گوش می دهید. یا آنجا که پشت Chorus ، آن Da da Dahh Da دقیقا حس انسانی که برای بیان احساسش کلمه مناسبی را نمی یابد، درک می کنیم.
نمونه دیگر Ad-Lib های جاودانی مایکل جکسون، در آهنگ زیبای You Are Not Alone است. بدون این Ad-Lib ها این یک آهنگ معمولی بود. ولی با Ad-lib هایی که در 2 دقیقه آخر آهنگ می شنویم تبدیل به یکی از نقاط اوج کارنامه پربار مایکل جکسون می شود. با آن:
You just reach out for me, Girl
In The morning
In the evening
Not Alone
You and Me
Together
Together
Cant Stop Bein’ Alone
از موارد دیگر که مثال های عینی در Ad-lib های فکر شده و بی نقص هستند: Will You Be There و Stranger in Moscow را می توان نام برد. در "غریبه ای در مسکو" ، واقعاً با تمام وجود احساس می کنید که در خیابانهای سرد مسکو در حال راه رفتن هستید و مردم بی تفاوت از کنارتان رد می شوند.
کلا بزرگترین برتری مایکل صدای زیبایش و کارهای حیرت انگیزی است که با آن می کند. بهترین مورد در آهنگ "مردی در آینه" است. بده و بستان های مایکل با گروه کر حیرت انگیز است و مطلقا بی مانند. شک دارم در تاریخ موسیقی یک نفر باشند که بتوانند آن را Cover کنند:
I’m starting with the man in the mirror
(Man in the mirror – Oh yeah!)
I’m asking him to change his ways
(Better change!)
No message could have been any clearer
(If you wanna make the world a better place)
(Take a look at yourself and then make the change)
(You gotta get it right, while you got the time)
(‘Cause when you close your heart)
You can’t close your... your mind!
That man, that man, that man, that man
with the man in the mirror
(Man in the mirror, oh yeah!)
That man, that man, that man,
I’m asking him to change his ways
(Better change!)
You know... that man
No message could have been any clearer
If you wanna make the world a better place
Take a look at yourself and then make the change
Hoo! Hoo! Hoo! Hoo! Hoo!
Na na na, na na na, na na, na nah
(Ooooh...)
Oh no, no no...
فکر می کنید چند نفر باشند که بتوانند این طور شور و هیجان و احساس را با صدایشان منتقل کنند؟ مایکل در این آهنگ واقعاً قلبش را وسط گذاشت.
ولی در invincible از این ظرافت خبری نیست. Ad-lib ها در لحظاتی بی دقت و حتی در لحظاتی گوش-آزار هستند. همین است که کسانی که به صدای مایکل عادت ندارند، را فراری می دهد. مثال بارز آن You Rock My World است که یک آهنگ زیبا و بسیار خوش ساخت را در 1 دقیقه آخرش غیر قابل تحمل می کند. در این آلبوم گاهی مایک واقعاً شروع می کند به راه رفتن روی اعصاب شنونده. البته مایکل کلاسیک باز هم از پشت ابرها طلوع می کند، ولی جای تاسف این است که همه آلبوم این طور نیست. این آلبوم از نظر سطح کیفی پایین تر از آلبوم های دیگر مایکل قرار می گیرد ولی نسبت به مزخرفاتی که این روزها از MTV به عنوان موسیقی به خورد مردم داده می شود بسیار بالاتر و برتر است. و در کل نسبت به موسیقی روز بسیار بالاتر قرار می گیرد.
ناگسستنی(Unbreakable)
مایکل اعلام می کند که باز گشته است، با چه شور و حرارتی هم. آهنگ خیلی قوی با با ضرب آهنگ تند و تنظیم خیلی عالی. مایکل می گوید که تسخیر ناپذیر است و حتی وقتی دشمنان می خواهند او را زنده به گور کنند، او به آنها پوزخند می زند چون: He Will Remain the Same.
Notorious B.I.G یک رپ می خواند آی باحال و آی بی ربط. خودش تعریف کرده که وقتی مایکل برای کار در آلبوم جدیدش از او دعوت کرده است، او از خوشحالی مثل دیوانه ها بالا و پایین می پریده و فریاد می زده: مایکل جکسون منو به همکاری دعوت کرده، منو." این رپ را از وسط یکی از آهنگ های معروف خود B.I.G برداشته اند و به زور تپوندن به آهنگ. انصافاٌ کوچکترین ربطی با آهنگ نداره. ولی خیلی باحاله. من در مورد رپ فقط می توانم بگویم «باحاله» چون آن را زیاد موسیقی حساب نمی کنم.
قلب شکن(Heartbreaker)
کلا هر سه آهنگ اول این آلبوم سطح Production بالایی دارند و از تنظیم بسیار قوی برخوردار هستند.
در این آهنگ مایکل از بی وفایی های یار گله می کند!!!
یک آقایی به اسم «Fats» پیداش میشه که رپ می خونه. من از هر کی می پرسم و به هر جا رجوع می کنم هیچ کس او را نمی شناسد. احتمال می دهم از برادرزاده های مایکل باشد. مثلا شاید همانی باشد که در مصاحبه با BBC گفت: "هر کی میگه مایکل گناهکاره، بیاد ... منو ..." و باعث شد دود از کله «باربارا والتزر» بیچاره بلند بشه.
شکست ناپذیر(Invincible)
من به شخصه چند سالی است که دیگر علاقه ای با آهنگهایی با این مضامین:
Now some way I’ll have to prove all that I said I would do
Giving you everything, fulfilling your fantasy
Then maybe you’ll change your mind and finally give in in time
Then I’ll be showing you what other men are supposed to do for you my baby
ندارم . ولی همینطور که گفتم آهنگ تنظیم بی نقصی دارد و به هر حال قابل لذت بردن است. مایکل به خانم خانمها! اطمینان می دهد که طرف هر کی هست نمی تواند مثل من برایت جواهر بخرد و تو را به سفر دور دنیا ببرد! باز هم سر و کله آقای Fats پیدا می شود. بدم نیست ها ... جدی با حال می خونه.
سپیده دم(Break Of Dawn)
یک آهنگ بسیار زیبا و شنیدنی. مایکل نمی خواهد تا خود صبح دست از عشق بازی و این کارها بر دارد! فقط باید گفت: ماشالله انرژی. هر کی این آهنگ را شنیده خوشش آمده(در خارج البته، طبق آمار) شاید به جز You Rock my World و Butterflies که به صورت تک آهنگ عرضه شدند، این تنها آهنگ Invincible باشد که اصولا به گوش مردم دنیا رسید. به لطف کمپانی "سونی" پفیوز.
بهشت می تونه منتظر بمونه(Heaven Can Wait)
این آهنگ را من می پرستم. فقط می توان بگویم بی نقص و رویایی. همه منتظر بودند که این آهنگ و Whatever Happens به عنوان تک آهنگ عرضه شوند و به فروش بالایی دست یابند ولی متاسفانه تمام اینها توسط سونی کنسل شد.
مایکل به خدا می گوید که "اگر به بهشت رفتن به این معنی است که باید معشوق اش را ترک کند، پس بهشت باید کمی منتظر بماند!"
متاسفانه این آهنگ اصلا شنیده نشد و مردم دنیا آن را نشناختند. وقتی فکر می کنم اگر این آهنگ در آلبوم Dangerous بود، چه ویدئوی رویایی و زیبایی برایش ساخته می شد، غصه ام می شود.
تو دنیایم را به لرزه در می آوری(You Rock My World)
یکی از قویترین آهنگ های آلبوم که همانطور که گفتم به جز یک دقیقه آخرش، عاشقشم.
این اولین آهنگی بود که از Invincible عرضه شد. و در بسیاری از کشور ها نامبر وان شد.
ویدئویی که برای YRMW ساخته شد. 15 دقیقه است و در آن بسیاری از ستارگان سینمای جهان از جمله، "مارلون براندو" ی افسانه ای و "کریس تاکر" و "رابرت داونی جونیور" و حتی "مایکل مدسن"(همون که توی فیلم Kill Bill عروس رو دفن کرد) حضور دارند. راستی یک چیزی، شما هم به نظرتون میاد دختری که مایکل دنبالشه، زشته؟ اه اه خیلی بی ریخته سلیقه مایکل افت کرده!!!!
یک Remix خیلی جالب هم برای آهنگ توسط jayZ(بوی فرند بیانسه) ساخته شده که خیلی قشنگ است. من معمولا Remix ها را دوست ندارم چون حس آهنگ را می گیرند ولی این یکی واقعا عالیه. مخصوصا اولش که مایکل می گه : I Don’t Think They’re Ready For This One . آخرشه. متاسفانه اون یک دقیقه آخر توی این هم هست. اگر گیرتون آمد حتما دانلود اش کنید.
پروانه ها(Butterflies)
این هم یک شاهکار دیگر.
یادمه درباره این آهنگ یک فن خارجی جایی نوشته بود: "این آهنگ ثابت می کنه که مایکل هنوز هم آن جادو را در صداش داره، حتی بدون دماغ!"
خاموش(Speechless)
یکی از لطیف ترین عاشقانه هایی که مایکل تا به حال نوشته است. بسیار زیبا و دلنشین. مایکل گفته که این آهنگ، وقتی در جنگل قدم می زده بهش الهام شده.
2000 وات(2000 Watts)
با سلیقه من جور در نمیاد. ولی هر جا دیدم از آهنگ برای کلاب های رقص و دیسکو ها تعریف کردند. به درد آن جور جاها می خورد. منتقدان موسیقی، از تنظیم آهنگ خیلی تعریف کردند، که کار مایکل و "تدی رایلی" با هم است. حتی جایی خواندم این آهنگ، بهترین کار Teddy Reily در 5 سال اخیر است.
تو زندگیم هستی(You Are My Life)
همانطور که گفتم من از اول هم با این جور آهنگ های سانتی مانتال آبم توی یک جوب نمی رفت.
تو روزم هستی
تو شبم هستی
تو زندگیم هستی
تو "در پیت" هستی
حریم(Privacy)
مایکل از پاپاراتزی ها می خواهد که دست از سرش بردارند و یاد آوری می کند که همین پاپاراتزی ها چطور باعث مرگ دلخراش دوستش شاهزاده دیانا شده اند.
در آخر آهنگ جمله خیلی زیبایی هست:
"درسی هست که باید یاد بگیرید، احترام دادنی نیست گرفتنی است. اینطور بیرحمانه آبروی من را به بازی نگیرید".
نرو(Don’t Walk Away)
این آهنگ جالب و متوسطی است. یک آهنگ غمگینانه. نوشته و تهیه شده توسط BabyFace. راستش من از BabyFace فوق العاده بدم میاد. از آن در پیتی هاست که هیچ هنری ندارند. آهنگ هایش هم همه یک جور هستند. به هر حال این آهنگ، قشنگ و قابل شنیدن است. می توانستند به جای این، Fall again را در آلبوم بگزارند که قشنگ تر بود. البته صرفا به خاطر طرز خواندن با احساس مایکل یک جاهایی اگر توی Mood اش باشید، واقعا تاثیر گزار است. مثلا اونجا که مایکل به التماس میفته:
If you go, I won't forget you girl(please please Don’t leave now)
Can't you see that you will always be(Cant you see)
Even though I had to let you go(Don’t you leave Now)
There's nothing left to do
Don't walk away
این را هم بگم که این سلیقه شخصی من است که از این جور آهنگ ها خوشم نمیاد. وگرنه خیلی ها همین آهنگ را جزو کارهای خوب مایک می دانند.
گریه(Cry)
این هم دست پخت R Kelly است. نوشته و تهیه شده توسط R Kelly. حتی درصدی از قدرت Man in the Mirror یا Earth song را ندارد. ولی جالب است و شنیدنی. این آهنگ در فروش به عنوان تک آهنگ بسیار ضعیف عمل کرد. عرضه آن یک اشتباه بود که من خیلی از آن حرص می خورم . اگر به جای این Butterflies را زودتر منتشر می کردند شاید همه چیز فرق می کرد.
در این آهنگ مایکل شخص برگزیده ای است، که می تواند دنیا را نجات دهد ولی به همراهی مردم دنیا احتیاج دارد، چون به تنهایی کاری ازش بر نمی آید!!!(بعد که من میگم این R Kelly کم داره بگید نه. آهنگ U Saved me اش رو شنیدید؟ کم داره دیگه)
بچه های گم شده (The Lost Children)
مایکل دعا می کند که همه بچه های گم گشته به خانه و به آغوش پدرو مادر های خود بازگردند. چطور ممکن است این آهنگ را دوست نداشته باشیم، وقتی می دانیم جزو آهنگ های مورد علاقه خود مایک است و صدای پرینس و پاریس هم در آن به گوش می رسد؟
هر چه پیش آید...(Whatever Happens)
خب بعد از چند تا آهنگ بی حال، مایکل دارد دوباره حال می دهد. باز هم یک شاهکار. به همراه گیتار خدایی که Santana می زند، یک آهنگ شنیدنی خلق شده. سانتانا با ترکیب گیتار فلامنکو و برقی ملودی زیبایی خلق کرده و اجرای مایکل هم عالی است. این دومین آهنگ مورد علاقه خودم در این آلبوم است.
آهنگ درباره زن و مردی است که در حالی که یکدیگر را عاشقانه دوست دارند، ولی نمی توانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و زندگیشان در حال از هم پاشیده شدن است. مرد هر چه از دستش بر می آید انجام می دهد. اما هر چه سعی می کنند از هم دورتر می شوند. زن با ناامیدی می گوید: هر چه پیش آید، هرگز نگزار تو را از دست بدهم.
اگر همه چیز به درستی پیش می رفت این باید چهارمین یا پنجمین تک آهنگ ارایه شده از Invincible می بود. حیف که نگذاشتند.
تهدید شده (Threatened)
مایکل می گوید: من موجود شکست ناپذیری هستم که در یک لحظه می توانم تو را نابود کنم و تو حتی نمی توانی مرا ببینی چه برسد به این که در مقابل من مقاومت کنی.
قابل توجه دشمنان و مخالفان. پیام آهنگ روشنه؟
